Esrarlı Gemi – Eleanore M. Jewett

Esrarlı Gemi – Mystery of the Mooncusser veya Mystery at Boulder Point

Jamaica Inn dizisi ile ilgili yazımda Aya Uluyanlardan bahsetmiştim. Aya ulumak demek, gemileri sahilde ışık ile deniz feneri gibi görünüp, kandırarak, kayalık sahillere doğru yönlendirmek, onların karaya oturmasına sebep olup, batan gemideki yükler kıyıya vurduğu zaman el koymak demekti. Denizcilikte “denizde bulunan bulanındır” gibi bir hak olduğundan, aslında bu hakkın ahlaksız yollarla kullanılması demektir. Normalde batmayacak bir geminin batmasına sebep olunuyor, bir çeşit kara korsanlığı aslında.

Bu tabiri ilk defa bir çocuk kitabında görmüştüm. Kitap Kelebek yayınevinin kalın kapaklı çocuk kitaplarından biriydi.  Bu kitabı o kadar çok severdim ki, büyüyüp kitapları ailenin küçüklerine gönderdiğimiz zaman bunu özellikle saklamıştım.

Yazarın ismi aslında Eleanore Myers Jewett ve orjinali ilk defa 1949 da basılmış.

Kitap deniz, fırtınalar, rüzgarlar, eski yelkenliler, eski gemi kalıntıları, hayaletler, korsanlar gibi heyecan verici konuları içerdiği için çocukluğumdan beri içimde çok özel bir yeri vardır. Goonies’i izlediğimde ilk aklıma gelen, tekrar okuduğumda Goonies’i hatırlatan ama neden şimdiye kadar hiç kendine ait bir film olarak çekilmemiş olduğunu anlayamadığım, bence mükemmel bir film olabilecek bir romandır.

Kitabın ana karakteri 11 yaşındaki Marty isimli özgür ruhlu kızımızdır. Amerikanın doğu kıyısındaki bir sahil kasabasında, kasabanın doktoru olan babası ve halası ile yaşayan Marty’i herkes doktorun kızı olduğundan iyi tanır. Zaten herkesle de kolayca iletişim kuran bir kızdır.  En yakın arkadaşı Michael ile kasabada dolaşırken, uzun zamandır boş olduğunu bildikleri,  batık geminin yanındaki, kasabalıların Midye diye isimlendirdikleri sahil evine yeni taşınan aile ile tanışmalarının ardından, aile ile yakınlaşıp, Marty’nin yaşındaki kör kızları ile arkadaş olacaklardır. Bir yandan da üzerinden 100 yıl geçmesine rağmen ve artık yelkenli gemiler olmaması rağmen, pek çok kimsenin gemi kalıntısı ve evin civarında sis ve fırtınalarda karanlıkta süzülen bir ışık görmeleri, evin ve bölgenin hayaletli olduğuna dair dedikoduları da getirmektedir. Evin bir önceki kiracıları bir gecede korkup kaçmışlardır. Acaba eve yeni taşınanlar ne kadar dayanabileceklerdir?


Bir çocuk kitabı olarak oldukça heyecan verici, akıcı bir romandır. Denizle, yelkenlilerle, rüzgar ve dalgalarla, sisle ile ilgili sevdiğim, beni heyecanlandıran pek çok konuda bana ilham veren kitaptır.

Bu kitabı orjinalini okumak için internette çok aradım. Ama ilginç bir şekilde kesinlikle bulamadım. Yeni baskı yapmamışlar. Maalesef fazla okunmuyor anlaşılan ama Amazon da orijinal baskısının ikinci el kopyasını 90 dolar fiyatlı olarak gördüm. 

Bizde ise Kelebek yayınları çocuk dizisinde 1977 de basılmış. Çeviren de Gülten Suveren. Eğer Altın ve Kelebek yayınlarının sert kapaklı çocuk kitapları ile büyümüşseniz, siz de bu ismi pekçok kitabın çevirmeni olarak hatırlayabilirsiniz.


Eleanore M. Jewett 1890-1967 yılları arasında New York’da yaşamış bir yazarmış. Yaz tatillerini Cape Ann, Massachusetts de geçirirmiş. Burada Marty’nin yaşlı kaptan dostu gibi bir adam ona ve yaz çetesi dedikleri gruba yelkenli kullanmayı öğretirmiş. Bu bilgiyi öğrenip Google ‘dan Capa Ann’e bakınca bu roman için, neden orada geçiyor olmasın diye düşünmedim değil. Amerikanın doğu ucundaki tatlı bir sahil kasabası gibi gözüküyor. Ve gördüğüm fotoğraflar kesinlikle romandaki bazı sahnelerin canlı hali gibi.

Eleanore aslında başka bir romanı, “The Hidden Treasure of Glaston” ile bir ödül almış. Cobbler’s Knob isimli de bu sefer gerçekten isim vererek Cape Ann ‘de geçen bir romanı  da varmış. (Amazon’da sert kapaklı olan 169 dolardı, gerçekten neden bu kadının kitaplarını tekrar basmıyorlar, anlayamadım.) Bir gün fırsatını bulursam bunları da okumayı ümit ederim.


Son olarak bendeki kopyanın kitap kapağından da bahsetmek isterim. Aslında açıkçası kitabın geçtiği döneme, kitaptaki insanların tipine hiç benzemese de, benim çok sevdiğim bir kapaktır. Öndeki kişiyi çoğunlukla Marty (bazen de erkek çocuğuna benzettiğimde Michael), arkadakini de kör kız Kathleen olarak düşünsem de, kitaptaki Kathleen tarifine pek uymaz. Silah zaten ne iştir bilinmez. Ama arkadaki eski yelkenli herşeye bedeldir.

© Site içerisinde yazıların tüm hakkı saklıdır.


Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s